Verlichting onder je overkapping: meer dan een paar spots in het plafond

Waar komt de eettafel? Aan welke kant wordt gekookt? En waar staat straks de loungeset? Dat zijn niet alleen vragen voor de indeling van je luxe overkapping. Ze bepalen ook waar je licht nodig hebt.

Toch wordt verlichting nog weleens bekeken als iets voor ná de bouw. Een paar spots in het plafond, een schakelaar bij de deur en klaar. Bij een overkapping op maat kan dat een stuk slimmer. Door verlichting en elektra al tijdens het ontwerp mee te nemen, kunnen lichtpunten worden afgestemd op het gebruik van de ruimte én netjes in de constructie worden verwerkt.

Eerst bepalen wat er onder de overkapping gebeurt

Een overkapping van zes meter breed gelijkmatig vullen met spots klinkt logisch. Tot aan de ene kant een buitenkeuken komt en aan de andere kant een loungehoek.

Boven een werkblad wil je goed kunnen zien wat je doet. Bij een bank is diezelfde hoeveelheid licht meestal helemaal niet nodig. En boven een lange eettafel kan één goed gekozen lichtpunt interessanter zijn dan drie plafondspots.

Daarom begint een goed lichtplan niet met de vraag hoeveel spots er in een overkapping moeten, maar met de indeling.

Denk bijvoorbeeld aan:

• De positie van de eettafel
• Een lounge- of zithoek
• De buitenkeuken en het werkblad
• Deuren en looproutes;
• Een eventuele berging;
• Een televisie of audiosysteem;
• Wanden of materialen die je wilt uitlichten.

Laat je een overkapping volledig op maat maken? Dan kunnen deze keuzes vanaf het eerste ontwerp worden meegenomen.

Heb je al ideeën voor de indeling van je buitenruimte? Neem contact op met Apard en bespreek hoe verlichting direct in het ontwerp kan worden verwerkt.

Welke verlichting past onder een overkapping?

Er is geen type verlichting dat overal onder een overkapping hetzelfde werkt. Vaak levert juist een combinatie van verschillende lichtpunten het beste resultaat op.

De tabel laat ook meteen zien waarom alleen een raster van spots niet altijd de beste keuze is. Niet iedere vierkante meter heeft dezelfde functie.

Spots in een overkapping

Inbouwspots in een overkapping zijn populair omdat ze nauwelijks ruimte innemen en rustig in het plafond kunnen worden verwerkt. Zeker bij een maatwerkconstructie kunnen de positie van de spots en de benodigde bekabeling vooraf worden bepaald.

Maar meer spots betekent niet automatisch beter licht.

Bij een loungehoek kan een beperkt aantal dimbare spots bijvoorbeeld voldoende zijn, terwijl je bij een buitenkeuken juist gericht licht boven het werkblad wilt hebben.

Ook de plaatsing verdient aandacht. Zes spots keurig op gelijke afstand van elkaar kunnen er op een bouwtekening netjes uitzien, maar weinig logisch zijn als één spot uiteindelijk precies boven een hoge kast of televisie terechtkomt.

LED-verlichting onder de overkapping

Naast spots kan LED-verlichting in een overkapping op een subtielere manier worden gebruikt. Denk aan een LED-strip die uit het zicht langs een balk of achter een afwerking wordt geplaatst.

Het licht komt dan niet rechtstreeks uit één zichtbaar armatuur, maar valt bijvoorbeeld langs een houten wand of constructiedeel.

Dat is vooral interessant wanneer verschillende materialen onderdeel zijn van het ontwerp. Hout, staal en glas reageren allemaal anders op licht. Door daar tijdens het ontwerp rekening mee te houden, wordt verlichting onderdeel van de architectuur van de overkapping in plaats van iets wat er later onder wordt gehangen.

Dimbare LED-verlichting in je overkapping

Een buitenruimte wordt gedurende de avond niet steeds op dezelfde manier gebruikt. Tijdens het koken is voldoende licht praktisch. Een uur later, wanneer alleen de zithoek wordt gebruikt, mag dat best minder zijn.

Met dimbare LED-verlichting in de overkapping kun je de lichtsterkte daarop aanpassen. Bij grotere overkappingen kan het bovendien handig zijn om verschillende zones afzonderlijk te bedienen.

"Wij kijken eerst naar wat er onder de overkapping gaat gebeuren. Waar wordt gekookt, gegeten en gezeten? Pas daarna bepalen we waar verlichting logisch is. Zo voorkom je dat je achteraf lichtpunten moet verplaatsen of bekabeling in het zicht krijgt." – Adrie van der Laan, specialist in luxe overkappingen bij Apard. 

Verlichting bij een Douglas overkapping

Bij een houten buitenverblijf speelt niet alleen de hoeveelheid licht een rol. Ook de manier waarop het licht op het hout valt maakt verschil.

Bij een Douglas overkapping kunnen inbouwspots strak in het plafond worden verwerkt. Indirect licht kan juist worden gebruikt om de structuur van een wand of balk zichtbaar te maken.

Gebruik je verschillende houtsoorten in het ontwerp? Lees dan ook ons artikel over Douglas of Lariks hout en bekijk welk hout past bij de uitstraling die je voor ogen hebt.

Ook in ons artikel over welk hout bij jouw overkapping of buitenverblijf past lees je meer over de verschillende mogelijkheden.

Een wandlamp onder de overkapping

Niet al het licht hoeft uit het plafond te komen. Heb je een gesloten achterwand of zijwand, dan kan een wandlamp onder de overkapping een interessante aanvulling zijn.

Dat kan functioneel zijn bij een doorgang of deur, maar een wandlamp kan ook bewust onderdeel worden van het ontwerp. Zeker op een houten wand ontstaat een ander lichtbeeld dan met spots die recht van boven schijnen.

Zo kun je bovendien voorkomen dat het hele plafond met armaturen wordt gevuld.

Een buitenkeuken vraagt om een ander lichtplan

Bij een overkapping met buitenkeuken wordt het verschil tussen functioneel en sfeervol licht duidelijk.

Boven het werkblad moet voldoende licht aanwezig zijn om te kunnen koken. Daarbij is de positie minstens zo belangrijk als de hoeveelheid licht. Staat de verlichting achter je, dan kun je tijdens het koken zelf schaduw op het werkblad veroorzaken.

Bij de bar, eettafel of loungehoek naast de keuken hoeft dat lichtniveau vervolgens niet hetzelfde te zijn.

Een lichtplan voor een buitenkeuken kan daarom bijvoorbeeld bestaan uit gericht licht bij het werkblad, dimbare verlichting rondom de eettafel en zachter indirect licht bij het zitgedeelte.

Wil je zien hoe Apard verschillende functies binnen één buitenruimte combineert? Bekijk onze gerealiseerde projecten en doe ideeën op voor je eigen overkapping.

Denk niet alleen aan lampen, maar ook aan stopcontacten

Als de indeling toch op papier staat, is dat ook het moment om na te denken over elektra.

Waar komt de koelkast? Wil je buiten een telefoon kunnen opladen? Komt er een televisie? En is er misschien later nog een terrasheater, speaker of ander elektrisch apparaat gewenst?

Je hoeft daarvoor niet overal stopcontacten te plaatsen. Het gaat er juist om dat ze op de juiste plekken zitten.

Bij een overkapping op maat kunnen aansluitpunten en kabelroutes vooraf worden meegenomen. Dat voorkomt dat er na oplevering alsnog een kabelgoot over een houten wand moet lopen omdat er nét op die plek geen stroom zit.

Verlichting combineren met shutters en glazen wanden

Ook de manier waarop je een overkapping afsluit heeft invloed op het licht.

Met shutters in een overkapping ontstaat bijvoorbeeld een ander spel van licht en schaduw dan bij een volledig gesloten wand. Een glazen schuifwand reflecteert licht weer op een andere manier.

Wil je de overkapping uiteindelijk volledig kunnen afsluiten? Lees dan ook welke mogelijkheden er zijn om een overkapping dicht te maken.

Het lichtplan staat dus niet los van de rest van het ontwerp. Wanden, materialen, meubels en verlichting hebben allemaal invloed op elkaar.

Verlichting direct meenemen in een overkapping op maat

Achteraf een lamp ophangen is meestal niet het probleem. De kabel ernaartoe krijgen zonder dat je hem ziet, is een ander verhaal.

Daarom is het verstandig om verlichting en elektra al te bespreken voordat een maatwerkoverkapping wordt gebouwd. Dan kan rekening worden gehouden met de positie van spots, schakelaars, aansluitpunten en eventuele LED-verlichting.

En weet je nu al dat je later bijvoorbeeld een buitenkeuken wilt toevoegen? Dan kan daar tijdens het ontwerp alvast rekening mee worden gehouden, zonder dat alles direct geplaatst hoeft te worden.

Veelgestelde vragen over verlichting onder een overkapping

Welke verlichting is geschikt voor onder een overkapping?

Dat hangt af van het gebruik van de ruimte. Inbouwspots zijn geschikt als rustige basisverlichting, terwijl gericht licht praktisch is boven een buitenkeuken of werkblad. Een hanglamp kan juist goed werken boven een eettafel en met indirecte LED-verlichting kun je wanden of constructiedelen benadrukken.

Is dimbare LED-verlichting geschikt voor een overkapping?

Ja. Dimbare LED-verlichting onder een overkapping maakt het mogelijk om dezelfde ruimte op verschillende momenten anders te verlichten. Tijdens het koken kan meer licht prettig zijn, terwijl bij een loungehoek later op de avond minder licht nodig is. Bij een grotere overkapping kunnen verschillende lichtzones afzonderlijk worden bediend.

Welke verlichting past bij een Douglas overkapping?

Bij een Douglas overkapping kun je onder andere kiezen voor inbouwspots, wandlampen en indirecte LED-verlichting. Inbouwspots kunnen rustig in een houten plafond worden verwerkt, terwijl indirect licht juist gebruikt kan worden om het hout of een bepaalde wand uit te lichten.

Kan ik een wandlamp onder mijn overkapping plaatsen?

Ja. Heb je een gesloten zij- of achterwand, dan kan een wandlamp in de overkapping zowel functioneel als decoratief worden gebruikt. Het is bovendien een manier om licht op ooghoogte toe te voegen zonder extra spots in het plafond te plaatsen.

Hoeveel spots heb je nodig onder een overkapping?

Daar bestaat geen standaard aantal voor. De oppervlakte en hoogte spelen mee, maar de indeling is minstens zo belangrijk. Een buitenkeuken vraagt bijvoorbeeld om ander licht dan een loungehoek. Bepaal daarom eerst waar de verschillende functies komen en daarna hoeveel spots daadwerkelijk nodig zijn.

Waar plaats je spots in een overkapping?

Plaats spots op basis van de indeling en niet alleen op gelijke afstand van elkaar. Kijk bijvoorbeeld naar looproutes, de eettafel, zithoek en buitenkeuken. Zo komt het licht terecht waar het gebruikt wordt.

Kun je stopcontacten in een overkapping laten verwerken?

Ja. Bij een nieuwe overkapping kunnen stopcontacten en andere aansluitpunten tijdens het ontwerp worden meegenomen. Dat is vooral handig wanneer je een buitenkeuken, koelkast, televisie, heater of andere apparatuur wilt gebruiken.

Eerst de indeling. Dan pas de spots.

Een goed lichtplan begint dus niet bij de lampencatalogus. Het begint bij de vraag wat je straks onder je overkapping wilt doen.

Als die indeling duidelijk is, kunnen verlichting, stopcontacten en schakelaars daar logisch omheen worden ontworpen. Dat levert niet per se méér verlichting op, maar vooral verlichting op de juiste plek.

Wil je een buitenruimte waarbij daar vanaf het eerste ontwerp over wordt nagedacht? Neem contact op met Apard of vraag een offerte aan voor een overkapping op maat.